Que far amb las flors de sambuc negre

Que far amb las flors de sambuc negre

Recoltar las ombèllas, gardar son que las flors, levar lo mai possible lo verde.

Existis dos Sambucs, lo sambuc negre qu’anam utilizar e lo sambuc èble qu’es toxic. Se cal pas enganhar.

Sambuc èbleSambuc negre
erba verdaarbre amb de fusta
Las flors an de roge e son quilhadas cap al celLas flors son totas blancas

Gelarèia de flors

  • 30 ombèllas de sambuc
  • 1 l d’aiga
  • 700 g de sucre
  • 700 g de pomas
  • botar las flors dins l’aiga cauda, far macerar pendant 3 jorns (aquò sentis la pissa de gat pendant un momenton), bolegar sovent.
  • filtrar
  • lavar, amenudar las pomas
  • botar dins l’infusion
  • far còire a bèlas ondas fins a que sembla a de la gelarèia, color de mèl.
  • Botar en pots

Vin aperitiu

Per un litre de vin blanc

  • 6 ombèllas
  • 1 veire d’alcòl de fruch a 45° (ai botat de la cartagena, ai a mens de degrats donc la fermentacion sera pas tampada).
  • 150 g de sucre
  • metre las flors a macerar dins lo vin pendant 48 oras,
  • bolegar sovent
  • filtrar e apondre lo sucre e l’alcòl de fruch
  • embotelhar
  • tastar aprèp 40 jorns

Limonada de sambuc

per 5 litres

  • 10 a 15 ombèllas
  • 500 g de sucre
  • lo juc de 5 lemons
  • mesclar tot, cobrir amb un toalhon, metre al solelh pendant una setmana, pas oblidar de bolegar souvent
  • quand i a de bullas, filtrar e botar dins de botelhas resistentas a la pression coma las per lo champanhe o desgatsar regulierament.

Siròp de sambuc

per 4 litres d’aiga

  • 30 ombèllas
  • 4 kg de sucre
  • lo juc de 4 limons
  • far infusar las flors dins l’aiga cauda amb lo juc de lemon pendant 3 o 4 jorns
  • filtrar, apondre lo sucre
  • far còire a bèlas ondas pendant 20 mn al mens.

Tisana

Far secar las flors per l’ivèrn, es bon per los bronquis.

La Plovina

La Plovina

La Plovina
Demòra un sàssic penjadissa
Au nas d’una fuelha plegadissa,
Beluguejanta fa sas espèrras
Conflada d’una lutz darrièra.
Promessa de vida, tomba leugièra
Dessús la polsa cambiadissa
Per ne far fanga noiriguièra.

Joan-Pèire

Brocar de pometas d’amor

Brocar de pometas d’amor

Vaqui la sason de metre d’ortalalha dins l’ortet. Lo temps se melhora, lo caud naseja, es lo moment de plantar las pometas d’amor. Au cap d’un moment creisson e fan de sagatas, aquelas d’aqui se pòdon brocar per ne far de plantas novelas per la fin de sason. De veire la video :https://www.youtube.com/watch?v=BEWNNTCOhE4

Cal causir de boturas pron longas, pensi qu’es melhor de far una copadura propeta (amb un cotel o autre)

Ieu, per capitar melhor, ai costuma d’emplegar d’ormòna de brocatge. Mas bon far venir d’ortalalha aquò’s pas de matematicas, de còp marcha pas e cal tornar recomençar.

Planti las boturas e asagui. A la debuta las boturas van s’aflaquir, aquò’s normal, i cal tenir d’aiga cada jorn. Al cap d’una quinzenada van se requinquilhar, cal esperar un mes que las rasigas vengan fòrtas per las botar en tèrra.

E vaqui a vos autres de far, adieu e mercé (que los francimands n’en faràn benlèu la revirada per : « Arrosoir et persil »

Ressorsas en occitan :

Ressorsas en occitan :

Lo CIRDOC
Centre Internacional de Recèrca e Documentacion Occitana
Mediateca Occitana, ressorsas en linha
https://www.oc-cultura.eu/
https://www.occitanica.eu/mediateca

Lo COMDT
Centre Occitan de Musicas e Danças Tradicionalas

Ressorsas, Documentacions consacradas a la cultura Occitana de tradicion orala, musicas e danças tradicionalas

COMDT – Centre Occitan des Musiques et Danses Traditionnelles
https://www.comdt.org/

Ostal d’Occitania
Eveniments, istòria, cultura Occitana

Ostal d'Occitania - Association - Toulouse

www.ostaldoccitania.net/fr

L’OPLO
Ofici Public de la Lenga Occitana
Ofici que sosten la promocion de l’Occitan e favoriza l’ensenhament e la transmission de la lenga.

Accueil - Ofici Occitan

Presentacion de l’Ofici – Ofici Occitan (ofici-occitan.eu)

Médias

Radiò Lengadòc :
Radiò en Occitan (emissions, musica, entrevistas)
https://radiolengadoc.com/

Tè Vé Òc :
Television, reportatges en Occitan
https://www.youtube.com/channel/UC-qg4iwctGoCthnrhFUUP0A

Òctele :
Television, reportatges en Occitan
https://www.octele.com/

VAP/Viure Al Pais :
Emission FR3 en Occitan, reportatges, entrevistas, actualitats
https://france3-regions.francetvinfo.fr/occitanie/emissions/viure-al-pais-0

magazines | FranceTvPro.fr

Lenga, Aprendissatges, Diccionaris

Lo Congrès
Diccionari en linha, Conjugasons, Toponims, Expression
s, correccions ortografica
Lo Congrès (locongres.org)

Clavièr predictiu en occitan : se pòt installar sul telefonet.
https://locongres.org/fr/ressources/outils/16216-clavers-predictius-occitans-ta-android

Lo Congrès


Dire en Òc: Espaci Occitan:
Apprendissatge de la lenga, exercicis

https://direenoc.univ-montp3.fr/

Parpalhon Blau
Cadena YouTube d’aprendissatge de la lenga

https://www.youtube.com/c/parpalhonblau/featured

Parpalhon Blau - YouTube

Lou Tresor dòu Felibrige
Diccionari Provençal de Frederic Mistral

Titre • Tresor dòu Felibrige – Dictionnaire provençal-français (lexilogos.com)

Lo magazine de la Cultura, en occitan.
https://lodiari.com/


https://www.jornalet.com/

Mercé al jornalet de botar un doc. àudio en complement dels articles escriches.
Aquò permèt :

d’ausir sens legir, per una bona compreneson de la lenga orala.
de melhorar son nivèl de prononciacion.

lo diluns 3 de mai
Passejada al castèl de Montlaur

Passejada al castèl de Montlaur

Coma previst aqueste dimèrcres 21 d’Abril partiguèrem cap al castèl de Montlaur à 09h30 petantas, lo picnic dins la saqueta. Al molin bas gasèrem, lo Drac i èra pas, Benòvia tras que seca es pas que codolièra e calhaus blancs, una secada de pas crèire per un mes d’Abril! Aprèp un moment de caminada: lo Brau, anam seguir la riba verdejanta d’aqueste riu. Lo pauc d’aiga que raja porgís de mostor alentor e fa venir arbres e flors. En primièr un cornièr, Florença nos ditz cossi lo reconéisser e preparar sas fruchas. Dins la frescor del riu pròche creisson de Tulipans.
Sus la drecha, Guy nòstre menaire istoric, nos conta l’istòria d’un vielh molin d’aiga arroïnat. Un besal menava l’aiga del Brau dins una serva per far virar la mòla qu’i es encara. Encara de flors, de Barbaboc, de Bragalon, au mitan d’un esclairòl una Orquidèa. Començam la pujada, entre de calhaus trobam la Ruda (mèfi a son fretadís enfuocat).

Arribam al castèl, escotam Guy de que ne ditz

« Lo castèl de Montlaur es de la meteissa mena que sos vesins de Someirès, Montferrant, Viviorès,…  Èra lo sèti del poder local a la seguida de l’epòca dels « oppida » coma Mòrmellicum ( Puèg das Morgas de Sant Bausèli de Montmèl), Substancion,… es a dire, mai o mens al sègle XI. E aquò contunhèt fins a 1789 ! La poderosa familha de Montlaur donèt a Magalona, dos avesques. En 1622, lo Duc de Rohan, cap mèstre dels uganaus venguèt amb son armada aprèp lo sèti de la tor carbonièra pròcha d’Aigas Mòrtas. S’arrestèt a Saussinès onte los estatjans aguèron lo temps de prevenir lo castèl de l’ataca . Aquò  permetèt al monde de Montlaur de melhorar un pauc l’aparada. Pendent 3 jorns, del 24 al 26 de març, foguèron de canonadas sens relambi. Fin finala, trauquèron lo barri. Mai de 30 òmes foguèron tuats e un centenat foguèron nafrats. Lo 28 emportèt la plaça e tuèt mai de 80 personas del castèl. Lo sènher de Montlaur amagat dins la tor la mai nauta foguèt fach presonièr a Someirès, vila uganauda. Los autres foguèron menats a Sant Desèri e 5 acabèron penjats.La capèla foguèt profanada per lo chaple e lo bastiment castral arroïnat per los òmes de Rohan lo 29 de març.
Mas lo castèl engrunat èra pas mòrt gràcias a la volontat del baron, liberat contra rançon, de construire tornamai un castèl mas dins l’estil renaissença tardièra aqueste còp. Es aquel castèl que se pòt veire a l’ora d’ara. Abandonat pauc a chapauc, los vilatges a l’entorn raubèron fòrças pèiras mas demòran encara de polidas vòutas, de largas fenèstras, una pòrta sud grandarassa,… testimònis de la poténcia passada ».

Fasèm lo torn del castèl e ven l’ora de prene lo recapte. Quand es acabat avèm l’astre de visitar la capeleta, i avèm decidit de cantar « La Sobeirana » amb l’ajuda de Guy qu’es tanben lo capmestre de la corala de Sant Bausèli. Puèi tornam per la granda dralha, una davalada pèirosa e al cap d’un moment es lo retorn al punt de despart.

Joan-Pèire

Leònia, la mascòta del Blòg

Leònia, la mascòta del Blòg

Vos vau parlar de Leònia, la nòstra mascòta.
Reporter ecologista, acostumada de se passejar sus youtube.
Ara es legitimament ufanosa de sos primièrs passes sus té vè òc.
La poiretz agachar aqui :

https://www.youtube.com/watch?v=GOZyMM9-wjw

« Florença Malafosse, aqüarelista, contaira, ecologista e afogada de las lengas a creat un film d’animacion metent en scèna la vida dels eiriçons vivent dins son òrt. Un biais de transmetre de valors de respièch de la natura, destinadas als joves enfants. D’episòdi en episòdi, la familha de Silvestre se fa bèla, subretot aprèp lo rescontre de Leonia… Per Florença, la causida de l’occitan es justificada per lo demai de poesia que porgís la lenga. Los dessenhs, l’aqüarela e lo conte fòrman un ensemble tant agradiu a l’uèlh coma tocant per son messatge. Un retrach de Miquèla e Patric Lapierre. »

Sa maira artistica, Florença, li donèt la vida. Ara, li fa percórrer los òrts ont encontra totes los animals del canton. Encontrèt ja la blaveta, los passerats, mas sustot Silvestre !!! Un eriç que li agradèt fòrça.
Per tot saupre sus sa vida d’eiriça occitana, vaqui lo ligam pels 8 episòdis :
https://www.leoniemmeherisson.com/isotirias.html

Contes amb : Monica Burg

Contes amb : Monica Burg

Contes amb : « Le théâtre de la Placette* » e la contaira : Monica Burg, del Peirigòrd negre.

Espectacle : « Rien de neuf » ! Monique Burg.
Per ieu, aqueste espectacle, lo dijòus 15 d’abril, sus internet, mercé al teatre de la Placette, foguèt un plaser vertadièr, una mena de parentèsi, dins una vida sens moments culturals. Ai pas ges enveja de passar ma vida culturala, davant l’ordenador … Mas per Monica Burg ! Me planhi pas !
La fèsta del villatge ! Lo caval del Drac ! Lo coston elbow ! La maquina de lavar ! e los cants !

Totjorn caustica, mas tanben tendra e ferotja. Es descapanta. Perque a un vejaire societal agusat e que pega a la realitat. Aimi fòrça son umor, que fa tan de ben.
Per la mièlhs conèisser : un reportatge de octele, çai dejòs.
https://www.octele.com/Emparaulada-monique-burg_fiche_3870.html
« Es comediana e contaira. Monica Burg es nascuda en Peirigòrd ont i aprenguèt la lenga occitana. Aviá totjorn volgut far de teatre. Se tròba que se n’anèt a Londres ont passèt qualques annadas e ont faguèt una formacion teatrala. Quand s’ entornèt al país son interès per la lenga occitana èra totjorn viu e sa passion pel teatre e pel conte tanben. Conta son caminament dins aquela emission, de sas originas paisanas duscas a son mestièr de comediana-contaira. »

Un extrach de son espectacle :
Extrait du spectacle issu du Festival du Conte en Périgord Noir, Lébérou 2011, Plazac, Avec Monique Burg et son spectacle « Un Village sans Histoire ».
https://www.youtube.com/watch?v=JjJ-GXwphg0

Per coneisser los contaires e artistas actuals, cal tornar veire lo Viure Al Pais, del 18 d’abril 2021.
I trobaretz la còla de Sirventès : Ives Durand, Florent Mercadier, Malika Verlaguet, Maria Coumes, Arnaud Cance, Monica Burg, …eca eca.
https://france3-regions.francetvinfo.fr/occitanie/emissions/viure-al-pais-0


*Contact : pels espectacles vius
https://petittheatreplacette.wixsite.com/ptpsite
06 34 17 57 56
E un messatge que fa plaser, sustot actualament :
« Il y a de vraies personnes au bout du fil du téléphone, si vous n’arrivez pas à « visionner » le spectacle, appelez-nous! »
Mercé encara al pichon teatre de la placeta, e a Monica Burg.