Dos libres : « EU », e «Negrelum » de Miquèla Stenta

Dos libres : « EU », e «Negrelum » de Miquèla Stenta

Veni de legir : EU, de Miquèla Stenta. Es un bonur per ieu de trobar aqueste libre, en seguida a la lectura de Negrelum. (Editor : L’Aucèu Libre)

Ja, per Negrelum foguèri suspresa per l’autora. Enfin, aviái finit per trobar qualqu’un que gausa parlar d’un biais vertadièr, (e sens pas ges d’eufemismes), de çò que son los darrièrs moments de la vida. Sens pas res amagar de la vida vidanta. En occitan, avèm totjorn sonat un gat, un gat ! Benlèu qu’es mai delicat de téner aqueste parlar, quand se tracta de la seuna de maire. E sustot lo jorn ont devenèm los paires dels nòstres paires que son dependents de nosautres coma s’èran devenguts los nòstres enfants ! En mai d’aquò, coma ditz Miquèla : « Cal tener lo còrs que s’escapa. »
E aprèp lor despart, nos demòra de far un trabalh de memòria, prigond e respectuós.

Testimòni : Mercé a Miquèla Stenta per aqueste libreton que m’ajudèt fòrça pendent lo primièr confinhament, ont ai fach un trabalh d’acompanhament, pendent un mes, al prèp de ma maire, que tomba ara, de mai en mai,  dins una dependéncia prigonda.
Per ieu, aqueste libre, es una pepita !


Ara, lo libre : « EU », me sembla una mena de resson, de complement de Negrelum, un pauc coma un miralh de doas fàcias.
Miquèla nos ditz qu’es « un prètzfach d’arqueologia memoriala ». Tre la debuta, nos fasèm un image dels personatges a travers la dicha de las fòtos.
Descripcions cortetas acompanhadas de còps de qualques poèmas que nos permeton de completar las nòstras representacions a nòstre agrat.
Poèmas remirables qu’apondon colors, bruches, odors, prèp de l’estanh ; mas que nos desplaçan tanben dins l’espaci e lo temps. Lo retrach d’EU se dessenha a flor e a mesura dels racontes de sa vida vidanta.

Editor : l’Aucèu Libre/
Se ne volètz crompar, vos aconselhi los dos d’un còp.
Coma lo ditz Joan-Lois Blenet dins sa Cronica occitana del 21 de febrièr : Aquestes libres, editats per l’Aucèu Libre, « fan gaireben la talha d’un telefonet »
« Melhora alternativa, al pivelatge d’internet que nos clava de tròp. »
http://lauceulibre.com/?q=node/2

Retorn sus legidas : Paraulas de Hemnas

Retorn sus legidas : Paraulas de Hemnas

(De legir, de crompar, de porgir, abans lo 8 de març*, jornada de la femna ; se que non per lo 8 de març, de l’annada seguenta, o per una autra escasença !)

Mercé a Paulina Kamakine, qu’a corrut totes los camins de Tèrra d’Òc per encontrar 36 poetessas occitanas.

A prés lo temps d’escotar caduna, per nos ne far un pichon retrach, fidèl, prigond e condensat. Aquesta antologia es presentada dins totes los dialèctes ; e en bilingüe, per ne facilitar la compreneson per totes.

ADRIANA ABELLO – LUCIA ABELLO – SORETA ALLARD – LOU PETÌT AUSÈTH – MARILENA BELTRAMO – SILVIA BERGER – MAGALÍ BIZOT DARGENT – BENEDICTA BONNET – NADINA BORGÉS – TERÈSA CANET – ESTELLO CECCARINI – CECILA CHAPDUELH – AMY CROS – DANIELA DAO ORMENA – DOMENJA DECAMPS – FRANCESCA DUDÒNHON – TÒNI ESCALA – DANIÈLA ESTÈBE HOURSIANGOU – MAYO FEUGAS – GENEVIÈVA GALLEGO – TIZIANA GALLIAN – JOSÍ GUILHÒT – CATERINA GIUSIANO – LISA GRÒS – NICÒLA LAPORTE – AURELIÀ LASSACA – SARA LAURENÇ ZURAWCZAK – EMILIANA LAVIGNE – OLGA MARTINO – MARINETA MAZOYER – BRIGITA MIREMONT ORAZIO – TRESIÀ PAMBRUN – TIZIANA RAINA – CATERINA RAMONDA – LILIANA ZAND – ZINE

Çai-jós la video, per escotar qualquas poetessas.

Paulina Kamakine

Per mai conèisser Paulina Kamakine : clicar sus la fòto o sul ligam, çai-jós.

http://escolagastonfebus.com/paulina-kamakine/

Lo ligam per comandar l’Antologia*, en cò de Reclams :

http://reclams.org/fr/catalogue/nouveautes/produit/124-paraulas-de-hemnas


*Aquesta antologia me sembla un polit present per totes los que penson que la jornada de la femna (del 8 de març) deuriá durar tota l’annada !

Utilizar tot lo caulet florit !

Utilizar tot lo caulet florit !

Salada cruda de flors

Ingredients :
flors de caulet florit
alh
ceba
carròtas
fenolh o nap o pastenaga en foncion del mercat
tomatas secas
cornissons
granas de virasolelh o sesam

opcional :
fromatge o/e lardons

Saussa :
mostarda
òli
vinagre


  • Netejar los legums, los amenudar e utilizar lo mixer amb la lama S per gardar de bocins coma lo coscós.
  • Preparar la saussa, apondre los legums mesclats, e barrejar
  • Daissar una ora abans de manjar.

Sopa de fuèlhas de caulet florit

Ingredients per 4 personas
fuèlhas del caulet florit
ceba
curi
trufas
òli
1 l d’aiga
sal e pebre

  • lavar e amenudar las fuèlhas, la ceba e las trufas
  • apondre dins una padena l’òli amb lo curi, fregir doçament
  • puèi apondre la ceba, daissar fregir 5 mn
  • apondre las trufas e las fuèlhas, daissar fregir 5 mn encara
  • en fin apondre l’aiga e daissar coire un vintenat de minutas.

omeleta amb lo calòs

omeleta de caulet florit

Ingredients :
calòs de caulet florit
carròta
trufa
ceba
1 uòu per persona
òli, pebre e sal

opcional :
lardons o fromatge o arencs e quò e quò


  • lavar e amenudar los legums, per çò del calòs, i a de levar la pèl qu’es dura e lenhosa
  • dins una padena, apondre l’òli amb la ceba, far fregir doçament
  • apondre las trufas, puèi los bocins de caulet e las carròtas. Far coire 10 mn doçament
  • puèi mesclar los uòus e apondre sus los legums, mesclar un pauc e daissar coire en foncion de vòstre gost per una omeleta
  • se pot manjar amb de la salada verda o un pauc de salada cruda facha amb las flors 😉

Bon apetís !

Retorn sus legida : Serge Tisseron

Retorn sus legida : Serge Tisseron

E vaqui mon retorn de legida, sul darrièr libre de Serge Tisseron : « Le jour où mon robot m’aimera »


Evidentament, coma lo ditz Mr Tisseron : « Mon robòt m’aimarà pas jamai ; mas ieu, o poiriái creire !» E alara mas relacions als autres umans serián pas las meteissas.
Dins una video, Serge Tisseron nos parla de robòts actuals que donan de grands servicis dins d’espitals ; al prèp d’ainats, e de malauts.


Mas i a totjorn de problemas etics de resòlvre.
Los grands riscs :  

  1. Ganhar en autonomia, çò que perdèm en libertat.
  2. Los risques d’augmentar las inegalitats, en causa del prètz.
  3. La perta d’emplecs, e la necessitat de se formar.
  4. Lor prestar de capacitats qu’an pas : lo còr, las emocions, çò que los vendeires nos faràn creire.
  5. Lo risc de Robòt dependéncia, e doncas de preferir la maquina a l’uman.
  6. Lo risc de la simulacion, amb los umans ; es a dire adaptar lo mòde de foncionament dels robòts als òmes.

Novèls mots : ChatBòt/Charrar  amb un Robòt ; SexBot/Robòt Sexual ; CoBòt/Robòt Collaboratiu.
– Los robòts nos parlaràn un pauc coma s’èran d’enfants, nos pausaràn de questions ; çò que nos farà benlèu creire que son benvolents, atentius, amistoses… ! Non, es sonque lor programacion.
– Caldrà pas doblidar que quand parlam al robòt, parlam pas a la maquina, mas al programator, que la manipula !
– La demanda de Serge Tisseron es la non introducion de robòts terapeutics, mas d’otisses creatius e recreatius. Lo terapeut es l’uman, e non pas lo robòt. Nos cal pas far colhonar amb de reclamas messorguièras.
– Caldriá presentar lo robòt totjorn atudat, e non alucat. Cadun pòt alucar la maquina. Lo robòt es pas autonòm. As sonque l’autonomia que li foguèt donada. Los botons devon èsser accessibles ! E poder s’atudar, sens surpresa, sens simular la pèrta de vida ! Evidentament que tot aquò es intencional per fin que lo robòt siá totjorn alucat, e dona mai d’informacions al programator sul nòstre mòde de vida !
Ditz tanben que li caldriá poder quitar la piuse, per que poscam èsser segur qu’es vertadièrament atudat.
Mercé a Serge Tisseron que nos convida a soscar per botar en plaça una charta etica de la relacion òme/robòt !
– Cal èsser actius e reactius, abans que los industrials deciden de çò que nos vòlon impausar !
La societat de deman serà çò que ne farem.

Passejada occitana al Puèch de las Morgas, a Sant Bauseli de Montmel (Istòria e Patrimòni)

Passejada occitana al Puèch de las Morgas, a Sant Bauseli de Montmel (Istòria e Patrimòni)

Lo diluns 15 de febrièr, la passejada prevista al Puèch de las Morgas, lo Mont Leon de Sant Bauseli de Montmel, foguèt una capitada.

Sèm partits a 10 oras, amb lo picnic, e tornats a 4 oras del ser. Daissi la paraula a Guy, lo nòstre guida del jorn, per vos far un pichon retorn comentat sus las visitas e informacions donadas per el, tot de long.

Guy : « Començam per la pujada sul Puèg de las Morgas. Monta que montaràs e vaqui la jacèta. Es una baumèla cavada dins lo bauç que servissiá als pastres per parar lo tropèl de la ploja. Foguèt tanben  utilisada pels òmes del neolitic.
Aqui se vesiá, quand èri pichonet,  l’intrada de Mormellicum, ancian vilatge bastit sul mont al sègle IV aprèp J.C. Foguèt una plaça importanta tot de long del periòde visigotic. Se pòt trapar encara de terralha d’aquel temps e veire qualques parets d’ostals.
A l’Est, lo Ventós, blanc de nèu o de codolets e de l’autre costat lo Pic de Sant Lop e son vesin l’Òrtus. Al Nòrd, dins la nebla, Augal e Cevènas. Ai agut vist  quauques còps lo Canigó. Aquèl Puèg es lo teulat del monde !
Tot en naut, arroïnat, lo monastèri Sant Leon ont viviá al sègle XIII una comunitat de morgas d’ont ven lo nom de la montanha. Aprèp aver vistalhat la bauma del jolverd, manjam un bocinet jos d’euses per se banhar pas. Ploviá pas gaire mas auriá estat colhon de pas aprofiechar de lor proteccion.
En davalar passam per la bauma de las fadas, simple trauc dins la ròca mas amb un nom misteriós…
L’aprèp dinnar, descobèrta de dos ponts dits romans mas en fait foguèron bastits al Atge Mejan per traversar Benòvia e lo valat de las Concas. Nosautres gasèrem sens tròp  de lagui la rivièra e cap a Sant German dels Fornèls.
Es aquí que las monjas se retirèron quand abandonèron lo convent per cercar a la fin del sègle XIII un endrech  ont la vida seriá pus facila. Foguèt, aquel domèni, un present del sénher de Montlaur, lor protector, que mestrejava lo canton. Se vei totjorn dins un bòsc d’euses lo cloquièr de la gleisa que despassa.
Quin damatge de daissar tot aquò s’engrunar !
La passejada s’acabèt en fasent lo torn del Puèg del costat Oèst. Agachèrem un darrièr còp las balces*  e nos quitèrem per tornar en cò nòstre.« 
(Guy)

*Aquesta fòrça longa banda rocassosa mirgalhada de colors : òcra, arcana sanguina, burela, blanquinéla… se pòt agachar pendent longtemps, sens s’assadolar. Un vertadièr capdòbra d’art natural !
Un grandmercé a Guy, lo nòstre guida.
Una question que nos tafura totes, ara : Mas quand i tornarem de nòu ?
Pels qu’aimairián mai d’informacions, un libre, (en francés), foguèt escrich per Guy Bonnet e Jeannine Raynal. Se titola : St Bauzille de Montmel.
Benlèu que ne’n demora encara a la venda, a la comuna de Sant Bauseli ?

Una Eriç Repòrter naturalista, quina idèa !

Una Eriç Repòrter naturalista, quina idèa !

Leònia Dona L'Eriç

La natura vos interèssa ? Avètz una curiositat per çò del vivent e de çò que se passa aicí ? Vos propausi una seria de contes un pauc magics mas fòrça documentats. Son de pichòts films illustrats que racontan la vida de Leònia, Dona l’Eriç.

Los episòdis son pensats pels dròlles los dessenhs a l’aquarela son risolièrs e poetics. Plan diferents dels dessenhs animats de la television. Una manièra simple de captar l’atencion e de far descobrir l’ecologia sens pression e leiçons de morala. E vos tanben anatz descobrir un molon de causas.

Lo darrièr episòdi es la rescontre entre Leònia e amb l’amic Peirrot.

Amb Leònia podètz partir a l’aventura dins vòstre jardin o lo parc lo mai pròche. A l’auba o a l’entrelutz benlèu qu’encontraretz un eriç. Aqueste animal inofensiu es lo signe que la natura es respectada. Pas de pesticidis e autres produches chimics que tuan tot çò que los tocan. Es tanben lo signe que lo costat salvatge de la natura es un pauc respectada perque per qu’un eriç s’installa cal trobar d’endreches per s’escondre la jornada.

Existís set episòdis per lo moment. Dempuèi la debuta avèm descobèrt la vida de l’eriç mas tanben cossí se passa la vida de la blaveta e lo darrièr episòdi nos dona l’escasença d’aprene un molon de causas sul passerat (la tematica es pas agotada). Totes los episòdis son visibles sus Istorias de eriç o la cadena youtube.

Seguir sus lo ret

Còma tot lo mond parla pas la lengua (e òc es possible 0_0!), Leònia Dona l’Eriç existís tanben en francés e se sona «Léonie Mme Hérisson».

Per reçebre de novèlas de las aventuras de Leònia, vos conselhi de vos inscriure sus la lista de difusion per «la Gazetta de Leònia» (en francés per lo moment) mas quand i aurà 20 occitanistas farai la revirada ;-). Seretz pas inondats per los messatges, n’i a un cada còp que sortís un episòdis… es pas cada mes ! (malurosament).

Total Festum

Total Festum

La finala

Dissabte lo 3 de Julhet e Dimenge lo 4 de Julhet se debanarà la finala de Total Festum a Sant Cristòl d’Erau. (preguem que siam pas encara empatolhats per aquela petelega que nos emmasca a l’ora d’ara)

Un programa de tria nos espera per aquela dimenjada a l’entorn de las bestias totemicas de la Baragònha de Sant Cristòl e Lo Tamaró de Vendargues que se van maridar.

Un fum d’animacions son propausadas: Jornada de despòrts tradicionals, passa carrièra de bestias totemicas e de gigants Catalans, Castellers. Dissabte de ser concert amb lo Condòr. Lo Dimenge maridatge de La Baragònha e del Tamaró, baleti amb Coriandre.

Per Trapar lo program clicar sus lo ligam seguent:http://escambisenoc.org/wp-content/uploads/2021/02/Dossier-de-presse-final-2021.pdf

A n’aquela escasença un concors de dessenh vos es propausat:

Concors de Dessenh

Trantalhetz pas d’i participar, ne traparetz lo reglament amb lo ligam seguent:http://escambisenoc.org/wp-content/uploads/2021/02/Reglement-du-concours-de-dessin-2021.docx

Que languissèm d’i èstre e que vos esperam nombroses.

Adieu Menina !

Adieu Menina !

(Poèma en omenatge a totas las meninas, (e a totes los pepins), que moriguèron de solesa, e de tristum, pendent los confinhaments.)


Sul cadieral de fusta,        
Pelucha abandonada,
Doas lagremas colan.
Ara, es tot sol, 
Lo paure orseton !
.................
Orseton suls genolhs,
Plan sarrat contre son còr, 
Menina plorava.

Plan embarrada,         
Aviá pas trapat la reba,
Que la COVID la sonavan.
Crebava lentament...
                                 
Moriguèt quasi soleta,
Son orseton contra ela.
Cadieral dindolava,
Per son darrièr poton.
.......................
Sul cadieral de fusta,
Pelucha abandonada,
Doas lagremas colan.
Ara, es tot sol, 
Lo paure orseton !

(Cristina)